مجتمع اموزشی پسرانه معرفت بافت
جزوه الکترونیکی زیست شناسی دبیرستان و پیش دانشگاهی
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 20 مرداد 1388 | توسط: مجتمع غیردولتی پسرانه معرفت بافت | | نظرات()
| اگر چه اسب دریایی ، در حقیقت نوعی ماهی است، ولی کمتر چیزی از این به ماهی میماند. اسب دریایی سری دارد، مانند یک کره اسب بجای فلس ، اندامش را صفحات کوچک استخوان و برجستگی خار مانند ، پوشانده است، دمش هم شبیه دم مار است. اسب دریایی دهانی مانند یک لوله استوانهای دارد و خوراک خود را از این راه میمکد. شاید شگفت انگیزترین چیز در زندگی این جانور شیوه مراقبت وی از نوازادانش باشد. ماده تخمها را در درون توبرهای گشاد نهاده ، آنرا در زیر دم نر جای میدهد. بنابراین بجای آنکه مادر مراقبت از تخمها را تا مرحله بیرون آمدن نوزادها بر عهده گیرد، جانور نر این کار را انجام میدهد. و نوزادها بعد از بیرون آمدن از تخم ، بصورت آویخته به دم پدر به رشد خود ادامه میدهند و بعد مستقل میشوند. |
| نوک اردکی Platypns که در زبان لاتین به معنای پهن پا میباشد و نام فارسی آن نوک اردکی یا ارنی ترنگ است وقتی دانشمندان انگلیسی در سال 1799 آنرا یافتند. نامش را کبک گذاشند زیرا شبیه بسیاری از حیوانات بود. ولی هیچیک آنها به شمار نیامد. این جانور دارای منقار اردک ، دم سگ آبی و پوستی پر پشت است. مانند پرندگان تخم میگذارد ولی مانند پستانداران به بچهاش شیر میدهد. محل زندگی این حیوان در شرق استرالیا و جزیره تالمانی است سوراخهای بین این حیوان در جلو منقارش است. از اینرو میتواند مدتها در زیر آب بماند زیرا فقط سر خود را اندکی بیرون از آب نگه میدارد و تنفس میکند. پنجههای جلو پلاتی پوس پرهدار است و همین امر شنا کردن آنرا آسان میکند اما چون به خشکی میآید پرده هایش در زیر پایش جمع میشود و در عوض چند پنجه نمایان می شود. پلاتی پوس ماده 1 تا 3 تخم می گذارد این تخمها را بوسیله دم خود به بدنش می چسباند و آنقدر همراه خود نگه میدارد تا نوزادان بیرون بیایند نوزاد پلاتی پوس در حالی که دندان در دهان دارد به دنیا میآید و از شیر مادر تغذیه میکند و به زودی دندانهای نوزاد میریزد و به جای آن از تکههای سفت و شافی کنارههای منقار خود استفاده میکند در جهان تنها پستاندار زهردار پلاتی پوس است. غدههای زهریاش نزدیک رانهایش قرار دارد و زهر را از طریق مجرایی به سیخکهای پای عقب حیوان میفرستد زهرا و شبیه زهر مار است و گویا در فصل جفت گیری برای از بین بردن رقیب از آن استفاده میکند یعنی برای بدست آورد جفت دلخواه خود پلاتیپوس شبها به شکار کرم خاکی ، حشرات آبی ، خرچنگ آب شیرین میپردازد و در روز در لانه خود که در زیر گل و لایاش بر میبرد. |
| براساس نظریه تطور ، تحولاتی که در عرصه طبیعت و در جریان تطور رخ میدهد به ظاهر به صورت تصادفی صورت میگیرد، با این حال همین تحولات ظاهرا تصادفی و متاثر از عامل شانس و تصادف ، پیچیدهترین و دقیقترین دستگاههایی را که تاکنون در کیهان دیده شده ، بوجود آورده است. در عین حال این سیر نوآوری و ابداع گویی در طبیعت پایان ناپذیر است زیرا هر از چندگاه ، جنبه تازهای در طبیعت به ظهور میرسد که قوانین حیات را دستخوش تغییر میکند و صورت جدیدی را آشکار میسازد. نشریه علمی نیو ساینتیست در گزارشی ، 10ابداع برجسته طبیعت را توضیح داده است که یکی از آنها پدیدار پرسلولی بودن میباشد. چند صد میلیون سال قبل نوع تازهای از سلولهای مرکب به نام یوکاریوتها Eukaryotesظهور کردند که قادر بودند کل "دی ان آ" خود در درون هسته یک سلول جای دهند. ظهور این ساختارها یا هستارهای جدید انواع تازهای از موجودات را در طبیعت ظاهر ساخت. یوکاریوتها مجتمعهایی دائمی از سلولها را بوجود آوردند که قادر بودند بطور تخصصی خود را برای انجام وظایف خاصی آماده کنند. مثلا بعضی از این مجموعههای سلولی وظیفه رشد و نمو را عهده دار شدند و بعضی دیگر وظیفه دفع مواد زائد را. در عین حال نحوه عمل این مجموعههای متفاوت به نحو درخور توجهی با یکدیگر هماهنگ بود. محققان اکنون در تلاشند تا ساختار زیستی نخستین مخلوقات پرسلولی را باز سازی کنند. این کار از طریق مطالعه در ساختمان ژنتیکی نزدیکترین خویشاوندان این پرسلولیهای اولیه به انجام میرسد. به این ترتیب به گفته "نیکول کینگ" از دانشگاه برکلی ، زیست شناسان مولکولی درصددند تا میلیونها سال به عقب باز گردند و گذشته را احیا کنند. گروه این خانم محقق هم اکنون سرگرم بررسی بر روی تک یاختهایها یا پیش زیان موسوم به "کوآنوفلاگلیت" هستند تا مشخص سازند چگونه فرآیند تطور جاوران کنونی از حدود 600 میلیون سال پیش به این سو آغاز شد. کوانوفلاگلیتها و اسفنجها تنها بازماندگان جاندارانی هستند که دوران ظهور اجداد اولیه پرسلولیها را شاهد بودهاند. این محققان مشاهده کردهاند که کوانو فلاگلیتها از روش اتصال و علامت دهی خاصی بهره میگیرند که تنها در میان حیوانات دیده میشود. هرچند اکنون در همه جای جهان انواع جانداران پرسلولی به چشم میخورند اما واقعیت این است که هنوز شمار جانداران تک سلولی به مراتب بیشتر از جانداران و هستارهای پر سلولی است. |
| پژوهشگران ملکولهای کوچکی را شناسایی کرده اند که قادرند از سلولهای اولیه ریشهای یا همان سلولهای بنیادی, سلولهای ماهیچه قلب بسازند.به طور طبیعی سلولها در طی نمو طویل شده و بر تعدادشان افزوده میشود. اما دانشمندان راههایی را یافتهاند که بوسیله آن از سلولهای بنیادی, انواع سلولهای اختصاصی تولید کنند. آنان فرضیه ای ارائه داده اند که اگر سلولهای بنیادی را در معرض ترکیبات شیمیایی قرار دهند امکان تبدیل انها به سلولهای تخصص یافته وجود دارد. برای آزمایش 100000 ملکول کوچک را از نمونه ملکولی که از قبل اماده کرده بودند جدا کرده و طی روشی, ژنی را که پروتئین (لوسیفراز)را کد می کند به سلولهای سرطانی اولیه وارد می کنند برای این کار ناحیه راه انداز ژن مذکور که مسئول بیان سلولهای قلبی (کاردیومیست)است را در سلولهای سرطانی قرار دادند. دانشمندان مشاهده کردند که این سلولها به انواع سلولهای تمایز یافته(تخصصی)تبدیل شدند. در واقع ژن مورد نظر پروتئین لوسیفراز را تولید می کند و در نهایت این پروتئین باعث تبدیل سلولهای سرطانی به سلولهای تخصصی می گردد. تعدادی از ملکولها قادرند باعث تمایز سلولهای سرطانی به سلولهای قلبی شوند.که یکی از این ملکولها به نام کاردیوژنول نامگذاری شده است. در پژوهشهای مهم آنان توانستهاند بیش از نیمی از سلولهای بنیادی را به سلولهای ماهیچه قلب تمایز دهند. |